Tiền lẻ cuối tháng: những khoản chi nhỏ âm thầm nuốt hết lương của bạn

Cuối tháng, nhiều người trẻ mở tài khoản ngân hàng và tự hỏi tiền lương của mình đã đi đâu, dù không mua món gì lớn. Câu trả lời thường nằm ở những khoản chi nhỏ: ly cà phê mỗi sáng, đơn giao đồ ăn lúc nửa đêm, gói đăng ký xem phim quên hủy, hay những món đồ giảm giá mua vì rẻ chứ không vì cần. Mỗi khoản chỉ vài chục nghìn đồng, nhưng cộng lại trong một tháng, chúng có thể ngốn mất vài triệu đồng mà chủ nhân không hề hay biết.

Cà phê và đồ uống là khoản rò rỉ kinh điển nhất. Một ly cà phê 45.000 đồng mỗi ngày làm việc, nhân với 22 ngày, đã là gần một triệu đồng mỗi tháng. Chưa kể trà sữa, nước ép hay sinh tố mua kèm trong những buổi gặp bạn bè. Không ai nói bạn phải bỏ hẳn cà phê, nhưng pha cà phê ở nhà hoặc mang bình giữ nhiệt đi làm có thể cắt một nửa khoản này mà chất lượng buổi sáng chẳng giảm đi bao nhiêu. Sự khác biệt nằm ở thói quen, không nằm ở việc bạn có yêu cà phê hay không.

Giao đồ ăn là khoản chi thứ hai âm thầm phình to. Phí giao hàng, phí dịch vụ và giá món ăn trên ứng dụng thường cao hơn ăn tại quán từ 20% đến 30%. Một bữa trưa đặt qua ứng dụng 70.000 đồng, trong khi cơm bình dân gần văn phòng chỉ 40.000 đồng, chênh lệch 30.000 đồng mỗi ngày là 660.000 đồng mỗi tháng. Nấu ăn ở nhà vài bữa mỗi tuần, hoặc đơn giản là đi bộ ra quán gần chỗ làm, đã là cách tiết kiệm hiệu quả mà không cần hy sinh niềm vui ăn uống.

Các gói đăng ký tự động gia hạn là một cái bẫy khác. Nhạc, phim, lưu trữ đám mây, ứng dụng học ngoại ngữ, ứng dụng tập luyện, mỗi gói chỉ 50.000 đến 100.000 đồng mỗi tháng, nhưng ít ai nhớ mình đang trả cho bao nhiêu gói cùng lúc. Có những gói đăng ký từ cả năm trước mà chủ nhân không mở lần nào. Hãy dành mười phút cuối tuần mở sao kê ngân hàng, liệt kê mọi khoản trừ tự động, rồi hủy ngay những gói không dùng trong tháng qua. Đây là khoản tiết kiệm dễ nhất, vì bạn không mất đi trải nghiệm nào cả.

Mua sắm theo cảm xúc cũng là thủ phạm quen thuộc. Các đợt giảm giá chớp nhoáng, livestream bán hàng và quảng cáo trên mạng xã hội được thiết kế để khiến bạn quyết định trong vài giây. Một món đồ 99.000 đồng tưởng là rẻ, nhưng mười món như vậy là gần một triệu đồng. Quy tắc chờ 24 giờ rất hiệu quả: thấy món gì muốn mua, hãy để vào giỏ và quay lại sau một ngày. Nếu sau 24 giờ bạn vẫn thấy cần, hãy mua. Phần lớn thời gian, bạn sẽ quên mất món đồ đó từng tồn tại.

Để chặn các khoản rò rỉ, cách thực tế nhất là ghi lại mọi khoản chi trong một tuần. Không cần ứng dụng phức tạp, chỉ cần ghi chú trong điện thoại mỗi khi trả tiền. Sau bảy ngày, bạn sẽ nhìn thấy bức tranh thật về thói quen tiêu tiền của mình, và thường sẽ giật mình. Từ đó, hãy chọn một khoản duy nhất để cắt giảm trước, ví dụ giảm giao đồ ăn từ năm bữa xuống hai bữa mỗi tuần. Thay đổi nhỏ, làm đều, sẽ bền hơn việc cắt hết mọi thứ rồi bỏ cuộc sau một tuần.

Tiền lẻ cuối tháng không tự biến mất, nó chỉ chảy đi theo những thói quen mà bạn không để ý. Quản lý tiền bạc không phải là sống kham khổ hay từ chối mọi niềm vui, mà là biết rõ từng đồng của mình đang đi đâu. Khi bạn nhìn thấy con số, bạn sẽ tự biết nên giữ lại khoản nào và bỏ khoản nào. Và cảm giác cuối tháng vẫn còn tiền trong tài khoản, dù lương không tăng, là một cảm giác rất đáng để thử.