Công ty nhỏ, đội nhỏ: nói thẳng với nhau mà không ai mất lòng

Ở công ty nhỏ, ai cũng ngồi gần nhau nên một lời góp ý vụng về có thể làm cả ngày làm việc nặng nề. Nói thẳng không khó, khó là nói sao cho người nghe còn muốn sửa.
Công ty nhỏ có một cái lợi mà công ty lớn khó có: người ta biết nhau, nhớ nhau, làm việc sát nhau từng ngày. Nhưng chính sự gần gũi đó cũng khiến việc góp ý trở nên nhạy cảm. Một câu nhận xét về cách làm việc, nếu nói không khéo, rất dễ bị nghe thành chê bai con người. Nhiều sếp nhỏ vì thế chọn cách im lặng cho qua, để rồi những lỗi nhỏ tích lại thành bực bội lớn, tới lúc bùng ra thì đã muộn.
Nói về việc, đừng nói về người
Khác biệt lớn nhất giữa một lời góp ý tốt và một lời làm mất lòng nằm ở chỗ nó nhắm vào đâu. Nói rằng bản báo cáo này thiếu số liệu, deadline bị trễ hai ngày, khách hàng chưa nhận được phản hồi, thì người nghe biết ngay mình cần sửa cái gì. Nhưng nếu nói rằng bạn làm việc cẩu thả, thiếu trách nhiệm, không có tinh thần, thì người nghe chỉ thấy mình bị phán xét, mà không biết bắt đầu sửa từ đâu.
Trong công ty nhỏ, mọi người còn kiêm nhiều việc, lỗi thường xuất phát từ quy trình chưa rõ hoặc khối lượng dồn lại, chứ không hẳn do ai đó cố tình làm ẩu. Trước khi góp ý, nên dành một câu để hỏi xem phía bên kia đang vướng ở đâu. Có khi chỉ cần nghe thêm một câu, sếp mới biết nhân viên không phải lười mà đang kẹt vì thiếu thông tin từ khách hàng, và vấn đề được giải quyết từ gốc thay vì đổ lỗi cho nhau.
Chọn lúc, chọn chỗ, chọn cách mở đầu
Góp ý trước mặt cả đội chỉ nên dành cho những chuyện chung, mang tính rút kinh nghiệm cho tất cả. Còn những chuyện liên quan tới một người, nên nói riêng. Không ai thích bị sửa trước mặt đồng nghiệp, dù lời sửa có đúng tới đâu. Một cuộc nói chuyện riêng, ngắn gọn, thường giúp người nghe mở lòng hơn nhiều so với một buổi họp mà ai cũng im lặng nhìn nhau.
Thời điểm cũng quan trọng không kém. Lúc người ta đang căng thẳng vì vừa xử lý xong một sự cố, hay đang vội chạy deadline, thì dù góp ý đúng cũng khó vào tai. Chờ cho mọi việc lắng xuống một chút, rồi nói khi cả hai đều bình tĩnh, hiệu quả hơn hẳn. Trong công ty nhỏ, việc này không khó, vì sếp với nhân viên gặp nhau suốt ngày, không cần hẹn lịch trang trọng mới nói được một câu.
Cách mở đầu quyết định không khí của cả cuộc nói chuyện. Bắt đầu bằng việc ghi nhận phần làm tốt, hoặc thừa nhận phần khó của công việc, không phải là nói cho có lệ, mà là cho người nghe thấy mình được nhìn nhận đầy đủ, không chỉ bị nhìn qua lỗi sai. Sau đó mới đi vào vấn đề, nêu rõ mình mong muốn điều gì khác đi, và hỏi xem họ cần hỗ trợ gì để làm được điều đó.
Góp ý là việc hai chiều, không phải mệnh lệnh một chiều
Ở nhiều công ty nhỏ, phản hồi chỉ chảy một chiều từ trên xuống, sếp nói nhân viên nghe. Lâu dần, nhân viên ngại nói thật, sếp thì tưởng mọi thứ vẫn ổn cho tới khi có người nghỉ việc mới biết. Muốn văn hóa phản hồi lành mạnh, người đứng đầu phải là người mở đầu: chủ động hỏi đội xem mình làm gì chưa tốt, quy trình nào đang vướng, và thật sự lắng nghe câu trả lời.
Cuối cùng, sau mỗi lần góp ý, nên có một điểm hẹn để xem lại. Không cần biên bản dài dòng, chỉ cần một câu hẹn tuần sau cùng xem phần này đã khá hơn chưa. Có điểm hẹn, lời góp ý mới không trôi đi, và người được góp ý cũng thấy mình được đồng hành chứ không phải bị bỏ lại một mình với lỗi sai của mình. Công ty nhỏ không cần quy trình phản hồi phức tạp, chỉ cần vài thói quen tử tế lặp lại đều đặn, đội sẽ tự nhiên thẳng thắn với nhau hơn mà không ai phải dè chừng.



