AI bước vào vận hành thực tế: đo bằng kết quả, không đo bằng khẩu hiệu

Diễn đàn AI360 2026 đặt ra yêu cầu mới: đưa AI vào quy trình thật, đo hiệu quả thật, thay vì dừng ở những bản trình diễn.
Sau khi hành lang pháp lý và chiến lược quốc gia về AI hình thành, Việt Nam đứng trước yêu cầu đưa công nghệ này vào thực tế để tạo hiệu quả đo đếm được. Đó là thông điệp xuyên suốt Diễn đàn Trí tuệ nhân tạo Việt Nam, AI360 2026, diễn ra ngày 18⁄11 ở Hà Nội, do Hiệp hội Phần mềm và Dịch vụ Công nghệ thông tin Việt Nam (Vinasa) tổ chức dưới sự bảo trợ của Bộ Khoa học và Công nghệ.
“Luật đã mở đường, Chiến lược đã chỉ hướng. Năm 2026 là năm AI của Việt Nam bước vào vận hành thực tế”, ông Nguyễn Văn Khoa, Chủ tịch Vinasa, nói tại diễn đàn. Theo ông Khoa, bối cảnh phát triển AI tại Việt Nam đã thay đổi đáng kể so với một năm trước, khi Luật Trí tuệ nhân tạo có hiệu lực từ 1⁄3. Chiến lược quốc gia về AI được phê duyệt hồi tháng 8 cũng đặt mục tiêu đến năm 2030, 100% dịch vụ công trực tuyến tích hợp AI và hình thành tối thiểu 10 thương hiệu AI Việt Nam có năng lực cạnh tranh.

Khu vực công: không thêm trợ lý ảo, mà làm việc hiệu quả hơn
Trong khuôn khổ diễn đàn, hai phiên chuyên đề về AI trong quản lý và dịch vụ công, cùng AI trong doanh nghiệp, quy tụ khoảng 300 lượt đại biểu cùng 16 diễn giả là lãnh đạo cơ quan quản lý, địa phương, chuyên gia và doanh nghiệp công nghệ. Nếu phiên toàn thể buổi sáng đặt vấn đề luật và chiến lược, thì các phiên chuyên đề buổi chiều tập trung giải quyết bài toán thực tiễn: triển khai AI như thế nào, đầu tư ra sao và lấy tiêu chí nào để đánh giá hiệu quả.
Từ khu vực công đến doanh nghiệp, các diễn giả đều cho rằng AI chỉ thực sự tạo ra giá trị khi được tích hợp vào quy trình, giải quyết những vấn đề cụ thể, bảo đảm an toàn dữ liệu và có cơ chế kiểm soát trách nhiệm của con người. Ông Đặng Chiến Công, Phó Trưởng phòng Quản lý và Khai thác dữ liệu, Viện Công nghệ số và Chuyển đổi số quốc gia, cho rằng mục tiêu cuối cùng không phải là phát triển thêm nhiều trợ lý ảo, mà là giúp cơ quan nhà nước thực hiện nhiệm vụ hiệu quả hơn, an toàn hơn và có trách nhiệm hơn.
Ở Việt Nam, những khó khăn tương tự cũng được nhận diện. Ông Trịnh Tất Thắng, Giám đốc Trung tâm Dữ liệu và AI TP. Hà Nội, chỉ ra ba điểm nghẽn chính: dữ liệu còn phân tán; các đơn vị có xu hướng tự xây dựng ứng dụng AI riêng; và chưa có cơ chế rõ ràng về quyền khai thác, chia sẻ dữ liệu. Ông Trần Văn Trí, Giám đốc Công ty Cổ phần Truyền thông Luật Việt Nam, đưa ra cách nhìn trực diện về hiệu quả triển khai: “Có tài khoản, có người dùng, có hiệu quả”. Việc đầu tư công nghệ chỉ là bước đầu; khả năng đưa công nghệ vào công việc hằng ngày và tạo ra thay đổi thực chất mới là thước đo thành công.
Doanh nghiệp: chi phí token trở thành nỗi lo thật
Dù AI đã cải thiện về năng suất, việc đo lường hiệu quả và chi phí vẫn là thách thức. Tại sự kiện, ông Nguyễn Việt Long, Phó Tổng Giám đốc EY Việt Nam, cho biết 99% CEO ghi nhận năng suất tăng đáng kể trong 12 tháng qua, theo Khảo sát Triển vọng CEO do hãng công bố tháng 10. Tuy nhiên, chỉ 16% tổ chức có thể theo dõi toàn diện chi phí AI theo thời gian thực và tự tin đo lường hiệu quả đầu tư.
Chi phí sử dụng AI, đặc biệt là token, cũng trở thành mối quan tâm lớn. Có 82% lãnh đạo lo ngại về mức sử dụng token và chi phí phát sinh, 98% đã xem xét lại cách tiếp cận AI vì vấn đề này, trong khi chỉ 64% chủ động theo dõi token bằng ngân sách và giới hạn cụ thể. Những con số này cho thấy doanh nghiệp Việt đã qua giai đoạn hào hứng ban đầu với AI và đang bước vào giai đoạn tính toán kỹ lưỡng hơn: dùng AI ở đâu, tốn bao nhiêu, và mang lại giá trị gì.
Giai đoạn nói về tiềm năng của AI đã qua. Giai đoạn tiếp theo thuộc về những tổ chức biết đưa AI vào quy trình thật và đo bằng kết quả thật.
Nguồn tin: VnExpress



