Bảo vệ tài khoản trực tuyến: năm thói quen nên làm ngay hôm nay

Hầu hết vụ mất tài khoản bắt đầu từ mật khẩu yếu và thiếu xác thực hai lớp, năm thói quen đơn giản dưới đây giúp tài khoản của bạn an toàn hơn nhiều.
Mỗi ngày, hàng nghìn tài khoản trực tuyến bị đánh cắp, và đa số các vụ việc bắt đầu từ những lỗi rất đơn giản: dùng chung một mật khẩu cho nhiều dịch vụ, bấm vào liên kết lừa đảo, hay bỏ qua cảnh báo bảo mật. Điều đáng nói là hầu hết những rủi ro này đều có thể phòng tránh bằng vài thói quen đơn giản, không tốn tiền và không cần kiến thức kỹ thuật.
Dùng mật khẩu mạnh và khác nhau cho từng tài khoản
Mật khẩu yếu là cánh cửa dễ mở nhất cho kẻ xấu. Một mật khẩu mạnh nên dài ít nhất 12 ký tự, kết hợp chữ hoa, chữ thường, số và ký tự đặc biệt, và không liên quan đến thông tin cá nhân như tên, ngày sinh hay số điện thoại. Những thông tin này rất dễ bị đoán ra, đặc biệt khi bạn đã chia sẻ chúng công khai trên mạng xã hội.
Quan trọng không kém là không dùng chung một mật khẩu cho nhiều tài khoản. Khi một dịch vụ bị rò rỉ dữ liệu, kẻ xấu sẽ thử ngay mật khẩu đó trên các dịch vụ khác, và chỉ cần một tài khoản dùng chung mật khẩu là toàn bộ tài khoản của bạn gặp nguy hiểm. Hãy dùng trình quản lý mật khẩu để tạo và lưu mật khẩu riêng cho từng dịch vụ, thay vì cố nhớ tất cả trong đầu.
Bật xác thực hai lớp cho mọi tài khoản quan trọng
Xác thực hai lớp là lớp bảo vệ hiệu quả nhất sau mật khẩu mạnh. Khi bật tính năng này, kẻ xấu dù biết mật khẩu của bạn vẫn không thể đăng nhập nếu không có mã xác thực thứ hai, thường được gửi đến điện thoại hoặc tạo bởi ứng dụng xác thực. Hãy bật xác thực hai lớp cho email, ngân hàng, mạng xã hội và bất kỳ tài khoản nào chứa thông tin quan trọng.
Ưu tiên dùng ứng dụng xác thực thay vì nhận mã qua tin nhắn, vì tin nhắn có thể bị chặn hoặc giả mạo trong một số trường hợp. Các ứng dụng xác thực tạo mã mới mỗi 30 giây và hoạt động ngay cả khi không có sóng điện thoại. Khi thiết lập, hãy lưu lại mã khôi phục ở nơi an toàn, để không bị khóa tài khoản nếu mất điện thoại.
Cảnh giác với liên kết và tập tin đính kèm
Phần lớn các vụ lừa đảo trực tuyến bắt đầu bằng một tin nhắn, email hay quảng cáo giả mạo, mời bạn bấm vào liên kết hoặc tải tập tin đính kèm. Những thông báo này thường tạo cảm giác khẩn cấp: tài khoản sắp bị khóa, bạn vừa trúng thưởng, hay có giao dịch đáng ngờ cần xác minh ngay. Kẻ xấu lợi dụng sự hoảng loạn để bạn hành động mà không kịp suy nghĩ.
Hãy tạo thói quen không bấm vào liên kết trong tin nhắn hay email đáng ngờ, dù người gửi có vẻ là ngân hàng hay dịch vụ quen thuộc. Thay vào đó, hãy mở ứng dụng hoặc truy cập website chính thức bằng cách tự gõ địa chỉ, rồi kiểm tra thông báo từ đó. Các tổ chức uy tín không bao giờ yêu cầu bạn cung cấp mật khẩu hay mã xác thực qua tin nhắn hay email.
Kiểm tra và cập nhật thiết bị thường xuyên: Thiết bị không được cập nhật là mục tiêu dễ dàng cho kẻ xấu, vì các bản cập nhật thường vá những lỗ hổng bảo mật đã bị phát hiện. Hãy bật cập nhật tự động cho hệ điều hành, trình duyệt và các ứng dụng quan trọng, để thiết bị của bạn luôn được bảo vệ bởi bản vá mới nhất. Đừng trì hoãn cập nhật quá lâu, đặc biệt với những bản cập nhật được đánh dấu là vá bảo mật.
Hãy kiểm tra định kỳ danh sách thiết bị đang đăng nhập vào tài khoản của bạn, và đăng xuất khỏi những thiết bị lạ hoặc không còn sử dụng. Hầu hết các dịch vụ lớn đều có mục quản lý phiên đăng nhập, cho phép bạn xem thiết bị nào đang truy cập tài khoản và từ đâu. Nếu thấy thiết bị lạ, hãy đổi mật khẩu ngay lập tức.



