Nội dung chính
Thị trường thủy sản 2025: Cột mốc gần 11,3 tỷ USD
Ngành thủy sản Việt Nam đã chạm mốc gần 11,3 tỷ USD vào cuối năm 2025, tăng 12,4% so với năm trước, đánh dấu một bước phục hồi mạnh mẽ. Thành công này xuất phát từ việc doanh nghiệp nắm bắt kịp thời nhu cầu toàn cầu và tối ưu hoá chuỗi cung ứng.
Quý IV “tăng tốc”
Quý IV 2025 là giai đoạn quyết định: xuất khẩu đạt 3.103,0 triệu USD, tăng 10,3% so với cùng kỳ năm 2024; tháng 12 alone đóng góp 954,5 triệu USD (+9,2%). Sự bùng nổ này phản ánh nhu cầu tăng mạnh tại các thị trường châu Á, đặc biệt là Trung Quốc và Hồng Kông.
Cấu trúc mặt hàng và xu hướng xuất khẩu
Tôm vẫn là “đầu tàu” với kim ngạch khoảng 4,65 tỷ USD (+20% so với 2024). Đáng chú ý, tôm hùm tăng hơn gấp đôi, đạt 817 triệu USD, đáp ứng nhu cầu cao ở châu Á. Cá tra đạt 2,19 tỷ USD (+8%) và các loại cá biển khác đạt 2,16 tỷ USD (+12%). Ngược lại, cá ngừ giảm 10,8% do áp lực từ quy định MMPA và thẻ vàng IUU.
Doanh nghiệp dẫn đầu và dịch chuyển thị trường
STAPIMEX ghi nhận doanh thu 309,8 triệu USD, Minh Phú (cả Cà Mau và Hậu Giang) vượt 542 triệu USD, trong khi Vĩnh Hoàn giữ vị trí số 1 cá tra với 249,0 triệu USD. Các doanh nghiệp như Phát Lợi, An Hải, CASES đang tập trung vào chế biến sâu và khai thác thị trường Trung Quốc.
Chiến lược đa thị trường đã giúp họ giảm rủi ro khi Mỹ áp dụng thuế chống bán phá giá và các hạn chế MMPA. Nhiều doanh nghiệp chuyển hướng sang CPTPP (hơn 3 tỷ USD) và Trung Quốc (2,4 tỷ USD) để duy trì đà tăng.
Thách thức xanh hoá và chuẩn mực quốc tế
Quý IV 2025 cũng cho thấy áp lực tiêu chuẩn ngày càng cao: thẻ vàng IUU, quy định MMPA và yêu cầu chứng chỉ xanh đang ảnh hưởng mạnh tới nhóm hải sản khai thác. Doanh nghiệp cần minh bạch hoá chuỗi cung ứng, quản trị truy xuất nguồn gốc và đáp ứng các tiêu chuẩn bảo vệ động vật biển.
Chi phí tuân thủ tăng, nguồn nguyên liệu khai thác khan hiếm, và yêu cầu chứng chỉ xanh đang trở thành rào cản lớn, đặc biệt ở thị trường Mỹ.
Triển vọng 2026: Đua xanh, không chỉ đua doanh số
Năm 2026, thước đo thành công sẽ chuyển từ kim ngạch sang khả năng thích ứng với thương mại xanh. Các doanh nghiệp cần nâng tỷ trọng sản phẩm có giá trị gia tăng, chuẩn hoá quy trình kiểm soát chất lượng, và đầu tư vào công nghệ chuỗi lạnh.
Đối với nhóm khai thác, trọng tâm là quản trị tuân thủ: nhật ký khai thác, truy xuất nguồn gốc và đáp ứng quy định bảo vệ sinh vật biển. Một “lệch chuẩn” duy nhất cũng có thể làm mất toàn bộ lô hàng và uy tín thương hiệu.
Nhìn chung, gần 11,3 tỷ USD là thành tựu đáng ghi nhận, nhưng cũng là lời nhắc rằng tăng trưởng mạnh đồng nghĩa với rủi ro tiêu chuẩn càng thấp. Doanh nghiệp cần chuẩn bị cho một năm 2026 đầy thách thức nhưng cũng đầy cơ hội nếu biết “đi đường dài” với chiến lược bền vững.