VICEM – Tổng công ty Xi măng Việt Nam – đang đối mặt với phiên tòa quy mô lớn, khi 14 cựu lãnh đạo bị truy tố vì dự án “Trung tâm Điều hành và Giao dịch Thương mại” trị giá hơn 2.700 tỷ đồng, bị bỏ hoang hơn một thập kỷ.

Bối cảnh dự án VICEM bỏ hoang

Dự án được trình bày với Chính phủ lần đầu chỉ với mức đầu tư 488 tỷ đồng. Sau nhiều lần điều chỉnh, tổng vốn dự kiến đã tăng lên hơn 2.700 tỷ đồng. Công trình khởi công vào ngày 6/5/2011, nhưng chỉ hoàn thành phần thô và cất nóc vào tháng 8/2015, sau đó bị dừng lại và không bao giờ được khai thác.

Theo báo cáo, tổng chi phí thực tế đã đầu tư lên tới 1.245 tỷ đồng, trong khi hơn 381,6 tỷ đồng vẫn chưa được sử dụng, gây ra thiệt hại tài chính nghiêm trọng cho Nhà nước.

Các bị cáo và tội danh

Phiên tòa dự kiến mở vào ngày 26/1/2024 tại Tòa án Nhân dân Thành phố Hà Nội, kéo dài 7 ngày, với hội đồng xét xử gồm 3 thẩm phán do bà Nguyễn Thị Thanh Thủy chủ tọa. Năm kiểm sát viên của Viện Kiểm sát Nhân dân TP Hà Nội sẽ tham gia công tác công tố.

Nhóm lãnh đạo VICEM chịu tội “quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí”

• Nguyễn Ngọc Anh – cựu Tổng Giám đốc VICEM
• Hoàng Ngọc Hiếu – cựu Trưởng phòng Thẩm định dự án VICEM
• Dư Ngọc Long – cũ Giám đốc Ban Quản lý dự án VICEM
• Lê Văn Chung – cựu Chủ tịch Hội đồng thành viên VICEM
• Tạ Quang Bửu – cựu Phó Tổng Giám đốc VICEM
• Trần Bình Trọng – cựu Phó Tổng Giám đốc Tổng công ty Tư vấn Xây dựng Việt Nam
• Nguyễn Lâm Cường – cựu Phó Tổng Giám đốc Tổng công ty Tư vấn Xây dựng Việt Nam
• Đoàn Thị Mai Lan – cựu Chủ nhiệm bộ môn Kinh tế Dự toán – TCVX
• Nguyễn Bích Thủy – cựu Thành viên Hội đồng thành viên VICEM
• Trịnh Công Loan – cựu Thành viên Hội đồng thành viên VICEM

Nhóm bị cáo liên quan đến thỏa thuận 5% hoa hồng trong gói thầu

• Nguyễn Thành Tâm – Phó Trưởng phòng Kế hoạch Ban Quản lý dự án VICEM
• Đỗ Đình Thu – Chủ tịch HĐQT Công ty CP Đầu tư Xây dựng ECON
• Nguyễn Thị Tuyết – Kế toán trưởng Công ty CP Đầu tư Xây dựng ECON
• Nguyễn Thị Kim Dung – cũ Trưởng phòng Kinh tế‑Kỹ thuật‑Kế hoạch ECON

Nhóm này bị truy tố tội “vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng”.

Chi tiết các hành vi vi phạm

Theo cáo trạng, các bị cáo đã thực hiện những hành vi sau:

• Thao túng chỉ tiêu tài chính và tính hiệu quả kinh tế của dự án, khiến mức đầu tư thực tế vượt quá mức đã được phê duyệt.
• Không thực hiện Nghị quyết số 11/NQ‑CP ngày 26/12/2011 của Chính phủ, dẫn đến dự án dở dang và không thể khai thác.
• Thỏa thuận trích 5% tiền thanh toán của gói thầu số 19 (thi công tường vây và cọc khoan nhồi) cho VICEM, qua đó thu lợi cá nhân.
• Hợp tác để lập hồ sơ dự thầu giả mạo, làm sai lệch năng lực tài chính và nhân lực của công ty ECON, đảm bảo trúng thầu.
• Nhận lại hơn 3,2 tỷ đồng từ mỗi lần VICEM thanh toán, gây thiệt hại cho Nhà nước hơn 15,6 tỷ đồng.

Viện Kiểm sát nhấn mạnh, Lê Văn Chung – người giữ vị trí cao nhất trong thời gian 2006‑2012 – đã ký quyết định phê duyệt mức đầu tư vượt quá mức đã được chứng nhận, là nguyên nhân trực tiếp khiến dự án bỏ hoang hơn 10 năm.

Biện pháp khắc phục và các bước tiếp theo

Trong quá trình điều tra, Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã phong tỏa 9 bất động sản, 217.238 cổ phiếu, 8 trái phiếu và 2 sổ tiết kiệm. Các bị cáo đã nộp khắc phục hơn 2,6 tỷ đồng.

Đối với một số lãnh đạo chủ chốt khác tại VICEM, Bộ Xây dựng và Sở Kế hoạch – Đầu tư Hà Nội, cơ quan điều tra đã kiến nghị các cơ quan chủ quản xem xét xử lý theo quy định của Đảng và Nhà nước.

Việc xác minh các gói thầu còn lại của dự án cũng đang được tiến hành, nhằm làm rõ mức độ vi phạm và thu hồi tài sản còn lại.

Độc giả quan tâm có thể theo dõi diễn biến vụ án qua các bản tin pháp luật của Tòa án Nhân dân Hà Nội và các thông cáo báo chí của Viện Kiểm sát Nhân dân.