Nội dung chính
Ngành năng lượng Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt chuyển dịch xanh, cân bằng giữa nhu cầu tăng trưởng kinh tế và cam kết phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.
Diễn đàn khoa học năng lượng: Bối cảnh và mục tiêu
Vào chiều 15/1 tại Hà Nội, Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công Thương tổ chức Diễn đàn khoa học về xúc tiến đầu tư và chuyển giao công nghệ trong lĩnh vực năng lượng. Diễn đàn do Viện trưởng Nguyễn Văn Hội chủ trì, quy tụ các chuyên gia trong và ngoài nước, đại diện cơ quan quản lý, doanh nghiệp và tổ chức quốc tế, nhằm thúc đẩy hợp tác đầu tư, đổi mới công nghệ và xây dựng lộ trình năng lượng xanh.
Tầm nhìn 0% phát thải và an ninh năng lượng
TS. Trịnh Quốc Vinh, Ủy viên Hội đồng khoa học Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công Thương, nhấn mạnh rằng giai đoạn 2024‑2025 là thời kỳ chuyển dịch lịch sử: từ lập quy hoạch sang quản trị thực thi. Quy hoạch điện VIII và Kế hoạch thực hiện đi kèm tạo ra một khung pháp lý tham vọng, đồng thời đặt ra yêu cầu tối ưu chi phí hệ thống trong bối cảnh giá nhiên liệu toàn cầu biến động mạnh.
Theo ông Vinh, sức khỏe tài chính của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã phục hồi trong năm 2024 khi báo lãi trở lại, tạo nền tảng vững chắc cho các dự án đầu tư xanh. Dài hạn, Quy hoạch điện VIII định vị LNG, điện gió, thủy điện tích năng và điện mặt trời mái nhà là trụ cột mới, đồng thời đề ra lộ trình loại bỏ điện than hoàn toàn vào năm 2050.
Việt Nam cũng đang tiến hành thí điểm các công nghệ mới như hydro xanh, amoniac xanh và chuẩn bị tái khởi động chương trình điện hạt nhân sau năm 2035, nhằm bảo đảm nguồn điện sạch, ổn định và giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hoá thạch.
Ba kết quả nổi bật từ diễn đàn
Sau hơn 3 giờ thảo luận, diễn đàn đã đưa ra ba kết quả trọng yếu:
- Nhận thức và lý luận: Các nhà khoa học cung cấp góc nhìn sâu sắc về xu hướng công nghệ năng lượng, khẳng định chuyển giao công nghệ không phải là quá trình một chiều mà cần được nội địa hoá qua hợp tác nghiên cứu.
- Thực tiễn và thị trường: Doanh nghiệp và nhà đầu tư chỉ ra các “điểm nghẽn” về thủ tục, cơ chế giá và huy động vốn, tạo dữ liệu thực tiễn cho cơ quan quản lý điều chỉnh chính sách.
- Kết nối ba nhà: Viện trưởng Nguyễn Văn Hội nhấn mạnh tầm quan trọng của sự phối hợp chặt chẽ giữa Nhà nước, nhà khoa học và doanh nghiệp để các chính sách thực sự đi vào cuộc sống.
Những bước tiếp theo cho ngành năng lượng xanh
Để hiện thực hóa mục tiêu, cần tăng cường hoàn thiện thể chế, tháo gỡ các dự án trọng điểm, củng cố tài chính doanh nghiệp điện và đẩy mạnh đầu tư vào khoa học‑công nghệ. Khi ba “nhà” – Nhà nước, nhà khoa học và doanh nghiệp – đồng lòng, an ninh năng lượng sẽ song hành bền vững với tăng trưởng kinh tế và các cam kết môi trường dài hạn.
Lê An