Nội dung chính
Bối cảnh: Dự thảo Nghị quyết điều chỉnh Quy hoạch tổng thể 2021-2030
Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng đã trả lời các ý kiến của đại biểu Quốc hội về hai chỉ tiêu then chốt – năng suất lao động và tổng yếu tố sản xuất (TFP) – trong dự thảo Nghị quyết điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia giai đoạn 2021-2030.
Đề xuất tăng chỉ tiêu TFP và năng suất lao động
Đại biểu Nguyễn Mạnh Hùng (đại biểu Quốc hội) dựa trên mô hình Solow cho rằng, để đạt mức tăng trưởng GDP trung bình trên 10%/năm trong giai đoạn 2026-2030, tốc độ tăng năng suất lao động cần đạt ít nhất 9% và đóng góp của TFP phải lên tới 60%. Hiện dự thảo chỉ đề xuất 8,5% cho năng suất và 55% cho TFP – mức mà ông Hùng cho là chưa đủ.
Lý do kinh tế và mô hình Solow
Solow nhấn mạnh rằng tăng trưởng dài hạn phụ thuộc vào ba yếu tố: vốn, lao động và tiến bộ công nghệ (TFP). Khi năng suất lao động và TFP tăng mạnh, nền kinh tế có thể “đẩy” tăng trưởng GDP vượt mức 10% mà không cần gia tăng đầu tư vốn quá mức.
Quan điểm của Bộ trưởng tài chính
Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng khẳng định đã “nghiên cứu rất kỹ” và tính toán một bộ chỉ tiêu toàn diện, được Bộ Chính trị và Ban Chấp hành Trung ương xem xét, thông qua và đưa vào dự thảo Báo cáo chính trị Đại hội 14 của Đảng. Theo ông, các chỉ tiêu hiện tại đã được cân nhắc cẩn thận, vì vậy “xin phép được giữ nguyên” mức năng suất lao động và TFP hiện có trong dự thảo.
Chỉ tiêu y tế trong dự thảo và đề xuất thay thế
Dự thảo cũng đặt mục tiêu đến năm 2030 đạt 35 giường bệnh và 19 bác sĩ trên 1 vạn dân, trong đó tỷ lệ giường bệnh tư nhân dự kiến 15%. Đại biểu Nguyễn Anh Trí (Hà Nội) cho rằng chỉ số giường bệnh trên 1 vạn dân đã lỗi thời; xu hướng chăm sóc sức khỏe hiện nay hướng tới điều trị ngoại trú và giường bệnh ngày.
Đề xuất sử dụng chỉ số chi tiêu y tế quốc gia (THE)
Ông Trí đề xuất thay thế bằng chỉ số %GDP của chi tiêu y tế (THE), một tiêu chuẩn quốc tế: Mỹ khoảng 16‑17% GDP, các nước OECD trung bình 8‑9%, trong khi Việt Nam hiện nay chỉ khoảng 5‑6%. Đề xuất đưa mức THE lên 8‑9% đến năm 2030 và 15‑16% đến năm 2045.
Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng phản hồi rằng dù nhiều quốc gia vẫn dùng chỉ tiêu giường bệnh cho thống kê và quy hoạch, nhưng họ cũng đồng thời phát triển các chỉ tiêu mới phù hợp với mô hình chăm sóc sức khỏe hiện đại. Bộ trưởng hứa sẽ ghi nhận ý kiến và xem xét bổ sung vào bộ chỉ tiêu trong quy hoạch quốc gia.