Nội dung chính
Doanh nghiệp đa quốc gia của Mỹ sẽ không phải trả thuế tối thiểu toàn cầu nhờ thỏa thuận mới giữa Washington và OECD.
Thỏa thuận miễn thuế tối thiểu toàn cầu cho các tập đoàn Mỹ
Theo thông báo của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) vào ngày 5/1/2025, gần 150 quốc gia đã đồng ý cho phép các công ty có trụ sở tại Hoa Kỳ được miễn thuế tối thiểu toàn cầu (Global Minimum Tax – GMT). Quyết định này được đưa ra sau các cuộc đàm phán giữa chính quyền cũ của Tổng thống Donald Trump và các thành viên G7.
Thuế tối thiểu toàn cầu là gì?
GMT là sáng kiến của OECD nhằm ngăn chặn cuộc chạy đua giảm thuế suất giữa các quốc gia và đảm bảo các tập đoàn đa quốc gia đóng góp công bằng vào ngân sách quốc gia. Khi một công ty không có thực thể kinh doanh tại một quốc gia nhưng bán hàng hoặc cung cấp dịch vụ ở đó, quốc gia tiêu thụ có quyền đánh thuế lợi nhuận của công ty với mức tối thiểu 15%.
Chi tiết thỏa thuận và phạm vi áp dụng
Thỏa thuận được thống nhất vào tháng 10/2021 và áp dụng cho các công ty có doanh thu trên 750 triệu euro, với mức thuế tối thiểu 15% trên toàn cầu. Liên minh châu Âu, Anh và hơn 130 quốc gia đã triển khai quy định này.
Vì sao Mỹ lại được miễn trừ?
Trong khi hầu hết các quốc gia đã chấp nhận GMT, Hoa Kỳ đã không thông qua luật nội địa để thực thi mức thuế này. Khi Trump trở lại Nhà Trắng vào tháng 1/2025, ông ký một bản ghi nhớ tuyên bố “không có giá trị” cho thỏa thuận, đồng thời yêu cầu OECD loại bỏ các công ty Mỹ khỏi danh sách chịu thuế tối thiểu.
Phản ứng của các bên liên quan
Những người ủng hộ: Các nghị sĩ Cộng hòa như Mike Crapo (Ủy ban Tài chính Thượng viện) và Jason Smith (Ủy ban Thuế Hạ viện) cho rằng quyết định này “đặt nước Mỹ lên trên hết” và “đảo ngược sự nhượng bộ thuế toàn cầu của chính quyền Biden”.
Những người phản đối: Tổ chức FACT Coalition và các nhóm vận động minh bạch thuế cảnh báo rằng việc miễn trừ sẽ làm suy yếu gần một thập kỷ tiến bộ trong việc ngăn các tập đoàn như Apple, Nike chuyển lợi nhuận sang các “thiên đường thuế” như Bermuda và Quần đảo Cayman.
Hệ quả tiềm tàng cho nền kinh tế toàn cầu
Việc Mỹ không tham gia GMT có thể tạo ra một “khoảng trống thuế” khiến các công ty đa quốc gia chuyển lợi nhuận sang các khu vực có thuế suất thấp, làm giảm nguồn thu cho các ngân sách quốc gia. Theo báo cáo của AP, thỏa thuận hiện tại đã mất đi sức mạnh thu hút các doanh nghiệp lớn tham gia vào cuộc chiến giảm thuế.
Triển vọng và các bước tiếp theo
Trong bối cảnh các quốc gia G20 đang xem xét cách khắc phục lỗ hổng thuế, OECD dự kiến sẽ đưa ra đề xuất sửa đổi nhằm giảm khoảng trống thuế cho các công ty Mỹ. Tuy nhiên, nếu Quốc hội Mỹ tiếp tục từ chối thông qua luật GMT, áp lực quốc tế có thể tăng lên, dẫn đến các biện pháp trừng phạt thương mại hoặc đàm phán lại các hiệp định thương mại song phương.
Đối với các nhà đầu tư và doanh nghiệp Việt Nam, việc hiểu rõ bối cảnh thuế toàn cầu và các ngoại lệ của Mỹ là yếu tố then chốt để đánh giá rủi ro thuế khi mở rộng kinh doanh tại Mỹ hoặc hợp tác với các tập đoàn Mỹ.
Hãy theo dõi các bản tin tài chính để cập nhật những thay đổi mới nhất về chính sách thuế quốc tế.