Nội dung chính
Thủ đô Hà Nội đang đứng trước bước ngoặt quan trọng: Cần nâng cấp thể chế và quy hoạch để đáp ứng mục tiêu phát triển bền vững trong 100 năm tới.
Thực trạng thể chế và quy hoạch hiện nay
Trong bối cảnh kỷ nguyên phát triển mới, Nguyễn Duy Ngọc – Bí thư Thành ủy Hà Nội nhấn mạnh rằng hai trụ cột quan trọng – Nghị quyết 15 của Bộ Chính trị (2022) và Luật Thủ đô (sửa đổi) 2024 – vẫn chưa đủ tầm vóc để giải quyết các vấn đề chiến lược, dài hạn của thủ đô.
Ngày 15/1, Thành ủy Hà Nội tổ chức hội nghị các tỉnh, thành phố, thủ đô về Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội 100 năm. Hội nghị có sự tham dự của các lãnh đạo Bộ Tài nguyên và Môi trường, Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài chính, cùng các Bí thư, Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên, Hưng Yên, Bắc Ninh, Phú Thọ, Ninh Bình và TP Hải Phòng.
Kết nối hạ tầng: Đề xuất từ các tỉnh lân cận
Kiến nghị tăng cường kết nối hạ tầng với Hà Nội là một trong những chủ đề nổi bật. Tỉnh Hưng Yên đã quy hoạch 6 cây cầu vượt sông Hồng, đồng thời đề xuất bổ sung cầu Triều Dương và kết nối đường tỉnh 427 với huyện Thường Tín (Hà Nội). Ngoài ra, tỉnh này kêu gọi làm rõ hướng tuyến cầu Đông Ninh để đồng bộ với Vành đai 4,5 của Hà Nội.
Hưng Yên cũng đề xuất quan tâm đến không gian ngầm và hệ thống đường sắt đô thị. Với 5 tuyến metro đang quy hoạch, tỉnh kêu gọi Hà Nội đồng bộ tuyến Metro số 8 để giảm áp lực giao thông nội đô và giãn dân.
Tỉnh Phú Thọ, với chiều dài tiếp giáp Hà Nội khoảng 290 km, đề xuất chia sẻ chi tiết quy hoạch hai bên bờ sông Hồng, xây dựng tuyến du lịch dọc sông Hồng – sông Đà và đồng bộ đầu tư tại các khu vực giáp ranh như Ba Vì.
Quan điểm của Bộ Tài chính và Bộ Nông nghiệp & Môi trường
Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương đánh giá cao quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội, cho rằng nó đã được xây dựng bài bản, có tầm nhìn dài hạn và hài hòa giữa phát triển kinh tế – xã hội với quy hoạch đô thị, nông thôn. Ông nhấn mạnh cần xây dựng nền tảng pháp lý cho quy hoạch phân khu và chi tiết, đồng thời tăng cường công bố, tuyên truyền để người dân dễ tiếp cận và giám sát.
Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng cho biết nhiều nội dung trong dự thảo quy hoạch liên quan trực tiếp đến chức năng của Bộ, đặc biệt trong quản lý đất, tài nguyên nước, khoáng sản và bảo vệ môi trường. Bộ sẽ thí điểm cải tạo hệ thống sông Bắc Hưng Hải trong quý I‑2026, nhằm nạo vét, cải thiện dòng chảy và giảm ô nhiễm.
Mô hình quy hoạch mới: Đa cực, đa trung tâm, đa tầng, đa lớp
Trong kết luận hội nghị, Bí thư Thành ủy Hà Nội đề xuất mô hình “đa cực, đa trung tâm, đa tầng, đa lớp” thay cho cách tiếp cận truyền thống. Mô hình này hướng tới giải quyết 5 điểm nghẽn lâu năm: ùn tắc giao thông, úng ngập, ô nhiễm môi trường, trật tự đô thị và an toàn thực phẩm.
Để thực hiện, cần xây dựng bộ tiêu chuẩn chung cho vùng Thủ đô, bao gồm quy hoạch đô thị giáp ranh, giao thông đường bộ, đường thủy, đường sắt đô thị, quản lý dòng sông và bảo vệ môi trường. Nếu không thống nhất tiêu chuẩn, việc thu hút đầu tư chiến lược và phối hợp vùng sẽ gặp khó khăn.
Lộ trình 100 năm và cam kết đồng hành
Tháng 2/2026, Hà Nội sẽ báo cáo bước đầu về quy hoạch và thể chế mới cho Bộ Chính trị. Tháng 3, hồ sơ sẽ được hoàn thiện để trình Quốc hội khóa XVI vào tháng 4/2026. Nguyễn Duy Ngọc kêu gọi các bộ, ngành Trung ương và địa phương trong vùng đồng hành, phối hợp xuyên suốt để xây dựng một nghị quyết và khung pháp lý mới, đáp ứng yêu cầu phát triển Thủ đô và vùng Thủ đô trong 100 năm tới.
“Hà Nội không chỉ mang tầm vóc quốc gia mà còn hướng tới tầm vóc quốc tế. Đây là việc chung của cả đất nước, không phải việc riêng của Hà Nội.”
Cao Thắng/VOV.VN