Nội dung chính
TP.HCM đang chuẩn bị mở lại đấu giá hàng loạt quỹ đất và căn hộ tái định cư, đồng thời tìm cách ngăn chặn hiện tượng đầu cơ, thổi giá.
Đấu giá đất và căn hộ: bối cảnh hiện tại
Sau nhiều đợt đấu giá không thành công vì thiếu nhà đầu tư, thành phố đã thu hút ít nhất sáu tập đoàn bất động sản lớn – bao gồm Son Kim Land, Sunshine Group và Bcons – tham gia mua 3.790 căn hộ tái định cư tại Thủ Thiêm.
Điều kiện kèm theo dự án
Các doanh nghiệp tham gia phải được UBND Thành phố cho phép phá dỡ công trình cũ, đồng thời cam kết hỗ trợ nhanh chóng về thủ tục pháp lý để triển khai dự án mới. Một giải pháp khác là chuyển các căn hộ sang mô hình nhà ở thương mại, kết hợp cho thuê, bán lại hoặc phát triển khu phức hợp dịch vụ.
Kế hoạch đấu giá các lô đất mới
Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường, năm 2024 thành phố sẽ tổ chức đấu giá các lô đất tại Khu đô thị mới Thủ Thiêm và dự kiến vào tháng 2/2025 quyết định đấu giá các khu đất ngoại Thủ Thiêm.
UBND đã phê duyệt phương án đấu giá ba lô đất Thủ Thiêm và quyết định chủ trương đầu tư cho bảy khu đất ngoài Thủ Thiêm. Trung tâm Phát triển quỹ đất hiện đang lựa chọn đơn vị tư vấn thẩm định giá khởi điểm và thực hiện quy hoạch chi tiết 1/500 cho dự án.
Tiềm năng từ khu vực Bà Rịa – Vũng Tàu
Rà soát các khu đất do UBND cấp huyện quản lý, đã xác định 37 khu đất (tổng diện tích 46,68 ha) đủ điều kiện đấu giá trong năm 2025. Trong đó, 24 khu (25,54 ha) dành cho mục đích đất ở, 8 khu (16,55 ha) cho thương mại‑dịch vụ và 3 khu (3,66 ha) cho sản xuất‑kinh doanh phi nông nghiệp. Tổng doanh thu dự kiến nếu đấu giá thành công lên tới 2.488 tỷ đồng.
Nguyên nhân dẫn đến hiện tượng đầu cơ, thổi giá
Trong phiên đấu giá đất “vô tiền khoáng hậu” tại Thủ Thiêm năm 2021, các doanh nghiệp trúng đấu giá hầu hết mới thành lập, chưa có tài sản và đang lỗ lũy kế. Điều này phản ánh việc đánh giá năng lực tham gia chưa chặt chẽ.
Nguyên nhân chính là giá khởi điểm được đặt quá thấp so với thị trường, khiến tiền đặt cọc (tối đa 20%) cũng rất nhỏ. Kết quả, mức trúng giá có thể cao gấp 20‑30 lần, thu hút nhiều nhà đầu tư tìm cách “bán lại” nhanh chóng để kiếm lợi nhuận.
Giải pháp đề xuất
Theo ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM, mức đặt cọc nên được nâng lên tối đa 50% giá khởi điểm để sàng lọc nhà đầu tư có tiềm lực thực sự. Đồng thời, cần có chế tài xử phạt ít nhất 10% giá trúng đấu giá đối với những trường hợp bỏ cọc.
Việc xác định giá khởi điểm cũng phải dựa trên bảng giá đất hiện hành, tích hợp các hệ số K (hệ số điều chỉnh giá đất) để tránh mức giá quá thấp. Nếu không, nâng mức đặt cọc lên 50% sẽ không ngăn chặn được “đấu giá cuội” hay “quân xanh‑quân đỏ”.
Ông Châu nhấn mạnh: “Phải ngăn ngừa hành vi thông đồng giữa các nhà đầu tư hoặc giữa nhà đầu tư với người trong cơ quan tổ chức đấu giá”.
Những cải cách trên không chỉ giúp ngăn chặn đầu cơ, thổi giá mà còn góp phần khơi thông nguồn lực đất đai, hỗ trợ phát triển kinh tế‑xã hội bền vững.