Nội dung chính
Giới thiệu: Tại sao cần “bảng giá đất” và “hệ số K”?
Bộ trưởng Trần Đức Thắng khẳng định: áp dụng bảng giá đất và hệ số K sẽ mang lại tính minh bạch và rút ngắn thời gian định giá.
Bộ trưởng Trần Đức Thắng giải trình tại Quốc hội
1. Bối cảnh pháp lý và nhu cầu cải cách
Trong Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế tháo gỡ khó khăn trong thực thi Luật Đất đai (Dự thảo), 20 đại biểu đã tham gia thảo luận, trong đó 16 người bày tỏ lo ngại về cơ chế giá đất hiện hành. Các vấn đề nổi bật gồm:
- Rủi ro “xin‑cho” và xuất hiện hai mức giá đất.
- Chi phí tư vấn và thời gian thẩm định kéo dài.
- Thiếu minh bạch khiến người dân mất niềm tin.
2. Đề xuất: Bảng giá đất + hệ số điều chỉnh (hệ số K)
Đại biểu Cầm Hà Chung (Phú Thọ) và các đồng nghiệp đồng thuận chuyển từ cơ chế giá cụ thể sang bảng giá đất kết hợp hệ số K. Lợi ích chính:
- Ổn định trung hạn: Bảng giá được công bố theo chu kỳ, giúp nhà đầu tư lập kế hoạch dài hạn.
- Linhs hoạt: Hệ số K cho phép điều chỉnh giá theo năm, khu vực, vị trí thực tế.
- Giảm thủ tục: Không cần xác định giá từng lô, rút ngắn thời gian cấp phép và giảm chi phí tư vấn.
- Tăng tính công khai: Công bố bảng giá và hệ số K trên cổng thông tin quốc gia, hạn chế can thiệp tùy tiện.
Quy định khung trần cho hệ số K
Để tránh “cú sốc tài chính” cho người dân và doanh nghiệp, đại biểu đề xuất thiết lập mức trần cho hệ số K, đồng thời công khai dữ liệu đầu vào, phương pháp xây dựng bảng giá và hồ sơ tư vấn để xã hội giám sát.
3. Những lo ngại cần giải quyết
Đại biểu Phú Thọ cảnh báo nếu dữ liệu không đầy đủ, bảng giá mới có thể tăng mạnh, gây áp lực tài chính cho người dân. Các vấn đề còn tồn tại:
- Thiếu dữ liệu đồng nhất, giao dịch kê khai thấp.
- Nhập nhằng giữa giá gốc và giá điều chỉnh qua hệ số K.
- Rủi ro áp dụng mức K khác nhau ở các địa phương, tạo bất an.
Kiến nghị:
- Rõ ràng tách biệt giá gốc và giá điều chỉnh.
- Áp dụng khung trần đồng nhất cho hệ số K.
- Công khai toàn bộ quy trình xây dựng bảng giá, có lộ trình điều chỉnh định kỳ.
- Ưu tiên bảo vệ hộ nghèo, người yếu thế và các hồ sơ đã nộp trước khi bảng giá mới có hiệu lực.
4. Thu hồi đất khi dự án đã thỏa thuận trên 75%
Đại biểu Nguyễn Thị Thu Thủy (Gia Lai) và Nguyễn Thị Việt Nga (Hải Phòng) đã tranh luận về cơ chế thu hồi đất khi dự án đã đạt 75% diện tích và 75% người sử dụng đồng thuận. Hai phương án được đề xuất:
- Áp dụng quy định hiện hành của Luật Đất đai 2024.
- Nếu tổng tiền bồi thường thực tế thấp hơn mức trung bình đã thỏa thuận, người bị thu hồi sẽ nhận khoản chênh lệch do nhà đầu tư chi trả.
Phương án 2 nhận được sự ủng hộ vì:
- Bảo vệ quyền lợi người dân, tránh giảm sút mức bồi thường.
- Giảm nguy cơ tranh chấp, khiếu kiện.
Bộ trưởng Trần Đức Thắng nhấn mạnh: trường hợp này được xem là “đặc biệt”, cần thẩm định kỹ lưỡng về kinh tế, xã hội, an ninh trật tự và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân.
5. Kết luận và triển vọng
Việc đưa bảng giá đất và hệ số K vào luật sẽ tạo nền tảng minh bạch, giảm chi phí và thời gian định giá, đồng thời nâng cao niềm tin của nhà đầu tư. Tuy nhiên, thành công phụ thuộc vào:
- Chuẩn bị dữ liệu đầy đủ, cập nhật thường xuyên.
- Áp dụng khung trần đồng nhất cho hệ số K.
- Giám sát chặt chẽ từ cơ quan nhà nước và xã hội.
Bạn nghĩ sao về đề xuất này? Hãy để lại ý kiến của mình và chia sẻ bài viết nếu thấy hữu ích.